De bouwsector staat voor een grote opgave: minder verspilling, slimmer hergebruik en lagere CO₂-uitstoot. Met het nieuwe Bouwmaterialenakkoord wil de overheid die beweging versnellen. Voor jou als professional verandert er daarmee steeds meer in hoe je werkt, welke materialen je gebruikt en welke eisen opdrachtgevers stellen.

We hebben de belangrijkste ontwikkelingen uit het akkoord voor je op een rij gezet.

 

Een akkoord dat de hele keten raakt

Begin november hebben brancheverenigingen en producenten uit dertien materiaalketens hun handtekening gezet onder het Bouwmaterialenakkoord. Het gaat om sectoren zoals beton, staal, hout, glas, keramiek, isolatie en gips. De afspraak is helder: schoner produceren, minder afval creëren en grondstoffen zoveel mogelijk opnieuw benutten.

De overheid legt daar een belangrijke belofte naast. Het verdienmodel van circulair bouwen moet beter worden. Op dit moment kost circulair slopen en hergebruik in de praktijk vaak meer dan traditionele sloop. Onderzoek laat zien dat extra uren, logistiek en tijdelijke opslag de kosten omhoog duwen. Dat maakt het lastig om circulaire keuzes standaard in projecten mee te nemen, ook als de wil er wel is.

 

Beweging in regels en financiële prikkels

Om die drempels te verlagen, kijkt de overheid naar verschillende knoppen. Er wordt onderzocht welke subsidies en fiscale voordelen circulaire innovaties kunnen versnellen en hoe afvalregels kunnen worden aangepast om knelpunten op te lossen. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening bekijkt bovendien of het aanbestedingsbeleid van publieke opdrachtgevers gelijker kan worden getrokken en hoe de administratieve last rond circulariteitseisen omlaag kan.

Tegelijkertijd komen er maatregelen aan die de kosten juist kunnen verhogen. Vanaf 2027 gaat er meer CO₂-belasting gelden voor installaties die afval vernietigen en stijgt de afvalstoffenbelasting. Recycling- en sloopbedrijven geven aan dat deze heffingen worden doorberekend aan de partijen die het afval aanleveren. Dat kan de projectkosten verhogen en maakt de balans tussen stimuleren en belasten voelbaar in de dagelijkse praktijk. Het is bedoeld om het speelveld eerlijker te maken, maar het is in de praktijk wel direct merkbaar voor professionals en organisaties in de uitvoering.

 

Knelpunten in hergebruik van materialen

Het Bouwmaterialenakkoord laat zien dat circulariteit in de bouw veel breder is dan alleen een technische of financiële uitdaging. Veel materialen mogen juridisch niet zomaar opnieuw worden toegepast, zelfs wanneer de techniek dat al wel mogelijk maakt. Een voorbeeld is PUR en PIR van vóór 2004, dat wettelijk niet gerecycled mag worden. Ook bij minerale materialen spelen beperkingen. Steenwolproducenten geven aan dat er simpelweg te weinig geschikt steenwolafval beschikbaar is dat voldoet aan de juiste kwaliteitseisen voor recycling. Voor ketens zoals vlakglas, bouwkeramiek, gips en kunststof leidingen geldt dat het aandeel gerecycled materiaal wel omhoog moet, maar dat precieze doelstellingen nog ontbreken. De belangrijkste reden is dat er nog te weinig inzicht is in de hoeveelheid materiaal die vrijkomt én hoe dit kwalitatief kan worden hergebruikt. Dat moet eerst in kaart worden gebracht voordat er harde percentages kunnen worden vastgelegd.

 

Ambities in staal, hout en andere ketens

Tegelijkertijd zetten verschillende materiaalstromen stappen om het gebruik van primaire grondstoffen verder terug te dringen. De staalindustrie wil in 2030 60 tot 80 procent minder CO₂ uitstoten bij de productie en ervoor zorgen dat al het herbruikbare staal ook daadwerkelijk wordt hergebruikt. De houtsector richt zich op volledig duurzaam geproduceerd hout en wil een derde van het vrijkomende houtafval hoogwaardig hergebruiken. Daarnaast krijgt biobased bouwen een steeds belangrijkere positie in de totale bouwketen. De overheid wil dat in 2030 minimaal 30 procent van alle nieuwbouw biobased wordt uitgevoerd, om de circulariteit en CO₂-reductie te versnellen. Materialen zoals hennep spelen daarin een grote rol: het groeit snel, slaat CO₂ op en is goed toepasbaar in isolatie en prefab bouwelementen. Voor ketens zoals vlakglas, keramiek en gips blijft de focus liggen op het vergroten van het aandeel gerecycled materiaal en het verder optimaliseren van de mogelijkheden, totdat duidelijker is hoe de aanvoer en kwaliteit van secundaire grondstoffen zich ontwikkelen.

 

Hoe de overheid de afspraken volgt

De afspraken in het Bouwmaterialenakkoord zijn niet juridisch bindend. Dat betekent echter niet dat ze vrijblijvend zijn. De overheid monitort de naleving van de afspraken de komende vier jaar, met de mogelijkheid om de looptijd van het akkoord te verlengen. Alle ketens delen jaarlijks gegevens over hun voortgang, het aandeel nieuwe en tweedehands grondstoffen en hun CO₂-emissies. Zo ontstaat stap voor stap een duidelijker beeld van waar de sector staat en waar bijsturing nodig is.

 

Wat betekent dit voor jou als bouwprofessional?

Voor jou als bouwprofessional worden de effecten van deze ontwikkeling de komende jaren steeds merkbaarder. Circulariteit schuift op van bijzaak naar vast onderdeel van de manier waarop projecten worden voorbereid en uitgevoerd. Materialen worden vaker gevolgd van herkomst tot verwerking. In projecten komt meer aandacht voor hergebruikte of secundaire materialen, wat gevolgen heeft voor planning, opslag, logistiek en montage.

In de praktijk betekent dat dat materiaalkennis en inzicht in hergebruik steeds belangrijker worden. Je krijgt vaker te maken met eisen rondom afvalscheiding, bewijs van circulariteit en het slim inzetten van bestaande materiaalstromen. Ook de samenwerking in de keten verandert. Omdat hergebruik afhankelijk is van goed op elkaar aansluitende processen, wordt afstemming tussen slopers, bouwers, producenten en logistiek een groter onderdeel van het werk.

Het Bouwmaterialenakkoord verandert de bouw niet van de ene op de andere dag, maar zet wel een duidelijke beweging in gang. De richting is helder: minder verspilling, meer hergebruik en een grotere rol voor circulaire materialen in elk project.

 

Zet jouw volgende stap in de bouw met Polanski

Werk jij in de bouw en wil je je verder ontwikkelen in een sector die snel verduurzaamt? Bij Polanski volgen we de ontwikkelingen rond circulair bouwen en duurzame materiaalstromen dagelijks. We weten welke projecten hier al mee werken en welke rollen daarbij passen.

Of je nu uitvoerder, werkvoorbereider, projectleider of engineer bent, wij helpen je bij het vinden van een functie die past bij jouw ervaring én bij de toekomst van de bouw.

Wil je sparren over jouw situatie neem vrijblijvend contact op met een consultant uit jouw regio. Samen kijken we welke volgende stap bij jou past.

Plan een vrijblijvend gesprek in

 

Op de hoogte blijven van ontwikkelingen in de bouw en installatietechniek?

Wil je vaker dit soort updates over trends, regelgeving en kansen in de bouw- en installatiesector? Schrijf je in voor de Bouw- en Installatie update. Je ontvangt één keer per maand het belangrijkste branchenieuws, inzichten uit de markt en nieuwe vacatures in jouw regio.

Ga naar de Over-ons pagina op polanski.nl, meld je aan en blijf dicht op de ontwikkelingen in jouw vakgebied.