Woningbouw blijft achter: wat betekent het coalitieakkoord in de praktijk?

De woningbouw in Nederland loopt al jaren achter op de plannen. Ook in 2025 zijn er minder woningen gebouwd dan het kabinet had verwacht. In totaal kwamen er bijna 80.000 woningen bij, terwijl het doel al jarenlang rond de 100.000 woningen per jaar ligt. Dat is geen eenmalige tegenvaller. Het is het derde jaar op rij dat de woningbouw achterblijft. Ondertussen blijft de vraag naar woningen groot en lopen de prijzen verder op. De coalitiepartijen erkennen dit probleem en benoemen woningbouw in het coalitieakkoord als topprioriteit. Daarbij krijgen woningcorporaties een belangrijke rol. Maar hoe pakt dat in de praktijk uit?

Waarom blijft de woningbouw achter ondanks alle plannen?

Op papier gebeurt er veel. In 2025 zijn er vergunningen afgegeven voor zo’n 86.000 nieuwbouwwoningen. Toch leidt dat niet direct tot meer woningen. Het duurt steeds langer voordat een project na vergunning ook echt gebouwd wordt. Daarnaast wordt een deel van de vergunningen later weer ingetrokken.

Dat laat zien dat het probleem niet alleen bij de uitvoering ligt, maar ook bij de manier waarop beleid, procedures en besluitvorming op elkaar aansluiten. Stikstofregels, bezwaartrajecten en wisselend lokaal beleid spelen een rol. Het gevolg is dat projecten doorschuiven of in fases worden uitgevoerd, waardoor de totale woningproductie achterblijft.

Wat zegt het coalitieakkoord over de woningbouw?

Vorige week presenteerden de coalitiepartijen D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord. Tijdens de verkiezingscampagne lag de nadruk op grote ambities, zoals de belofte van tien nieuwe steden. Die belofte komt in het coalitieakkoord niet concreet terug.

In plaats daarvan kiest de coalitie vooral voor versnelling binnen de bestaande structuur. De focus ligt op meer regie op landelijk niveau, het aanwijzen van grootschalige woningbouwlocaties en het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Daarmee wordt ingezet op praktische maatregelen, maar blijven grote doorbraken voorlopig uit.

Welke ruimte krijgen woningcorporaties binnen het coalitieakkoord?

Woningcorporaties krijgen een centrale rol in de plannen. De politiek wil corporaties meer financiële ruimte geven om te bouwen, onder andere via aanpassingen in de vennootschapsbelasting. Vanaf 2028 komt hiervoor extra budget beschikbaar en vanaf 2031 wordt deze maatregel structureel.

Daarnaast wordt ongeveer 1 miljard euro per jaar extra vrijgemaakt voor woningbouw. Dat geld is bedoeld om projecten haalbaarder te maken en de bouw van betaalbare woningen te stimuleren. Aedes staat hier positief tegenover, maar wijst erop dat hiermee niet het volledige investeringsgat wordt gedicht. Corporaties krijgen meer lucht, maar moeten scherpe keuzes blijven maken.

Waarom vraagt sneller bouwen juist om meer voorbereiding?

Naast extra financiële middelen zet het coalitieakkoord sterk in op versnelling. Er komen vaste afspraken over waar en hoeveel woningen worden gebouwd. Dertig grootschalige nieuwbouwlocaties krijgen een landelijke status. Procedures moeten korter worden en bezwaartrajecten eenvoudiger.

Tegelijkertijd wil de coalitie de bestaande woningvoorraad beter benutten. Denk aan het vergunningsvrij maken van optoppen, het splitsen van woningen en andere vormen van verdichting. Dat kan sneller extra woningen opleveren, maar vraagt in de praktijk veel voorbereiding. Juist aan de voorkant neemt het werk toe, met meer afstemming, technische uitwerking en planning.

Wat zijn de belangrijkste knelpunten in het coalitieakkoord voor de woningbouw?

Hoewel de plannen ambitieus zijn, wijzen veel partijen uit de bouw- en woningsector op duidelijke beperkingen. De extra financiële impuls van 1 miljard euro per jaar komt grotendeels pas vanaf 2029 beschikbaar.

Daarnaast is eerder berekend dat er 3 tot 5 miljard euro per jaar nodig is om structureel richting 100.000 woningen per jaar te gaan. Met de huidige middelen wordt dat doel voorlopig niet gehaald. Ook de effecten van grootschalige nieuwbouwlocaties laten zich pas op de lange termijn zien. De plannen zetten een richting in, maar lossen de woningnood op korte termijn niet op.

Wat betekent de woningbouwopgave voor jou als professional?

Het coalitieakkoord zorgt ervoor dat de woningbouwsector de komende jaren sterk in beweging blijft. Minder regels, meer focus op versnelling en een blijvende bouwopgave zorgen voor nieuwe projecten en andere samenwerkingen.

Voor professionals betekent dit dat er kansen ontstaan. Nieuwe projecten, andere contractvormen en een grotere rol voor voorbereiding en afstemming zorgen voor ontwikkeling en doorgroei binnen de sector. Wie zich wil blijven ontwikkelen, vindt juist in deze fase veel mogelijkheden.

Hoe kan Polanski helpen bij jouw volgende stap?

Bij Polanski zijn wij elke dag actief in de markt. Wij weten wat er speelt en staan altijd in contact met ons netwerk. Hierdoor zijn wij op de hoogte van de mooiste functies, de mooiste projecten en nóg belangrijker wij hebben de kennis en expertise om de beste opties uit de markt te halen die perfect aansluiten op jouw behoeften en ambities.

Wil jij een keer sparren over jouw carrière of ben je benieuwd welke mooie kansen er beschikbaar zijn in jouw regio? Ga dan een vrijblijvend gesprek aan met een consultant uit jouw regio.