7 trends in de installatietechniek voor 2027

De installatietechniek blijft volop in beweging. Gebouwen bevatten steeds meer techniek, installaties raken verder met elkaar verbonden en eisen rondom prestaties, comfort en energiegebruik nemen toe. Tegelijkertijd bepalen personeel, netcapaciteit en de complexiteit van projecten steeds vaker wat daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Wat zijn de belangrijkste trends in de installatietechniek voor 2027? We zetten zeven ontwikkelingen op een rij en kijken vooral naar wat deze betekenen voor jouw werk als technisch professional.

 

1. Installatiebranche groeit beperkt, maar technisch werk blijft toenemen

Techniek Nederland verwacht dat het productievolume van de installatiebranche in 2027 met ongeveer 0,4 procent groeit, na een stijging van 2,1 procent in 2026. Voor 2028 wordt weer een sterkere groei van 1,7 procent verwacht. Vooral de utiliteitsbouw blijft achter, met een verwachte krimp van 1,2 procent in 2027.

Toch blijft er veel technisch werk. Installaties vormen een steeds groter onderdeel van gebouwen. Binnen de utiliteitsbouw bestaat gemiddeld 42,8 procent van de totale bouwsom uit installatietechniek.

Daarnaast verschuift de aandacht steeds meer naar bestaande gebouwen. Installaties worden vervangen of aangepast en verschillende systemen moeten slimmer samenwerken. Daardoor neemt de technische complexiteit per project toe, ook wanneer het bouwvolume nauwelijks groeit.

 

2. Energiemanagement en netcongestie worden belangrijker

Door de elektrificatie van gebouwen doen steeds meer installaties tegelijkertijd een beroep op het elektriciteitsnet. Warmtepompen, laadvoorzieningen en klimaatinstallaties vragen allemaal om vermogen, terwijl die capaciteit door netcongestie niet overal beschikbaar is.

Daardoor wordt het belangrijker om niet alleen te kijken hoeveel energie een gebouw gebruikt, maar ook wanneer.

Een energiemanagementsysteem, oftewel EMS, stemt energieopwekking, opslag en verbruik slim op elkaar af. Voor engineers, werkvoorbereiders en projectleiders betekent dit dat beschikbaar vermogen, piekbelasting en energiesturing steeds vaker onderdeel worden van het ontwerp.

Kennis van energiemanagement en netcapaciteit wordt daarmee steeds belangrijker binnen grotere utiliteitsprojecten.

 

3. Systeemintegratie verbindt gebouwinstallaties

Verwarming, ventilatie, koeling, verlichting, beveiliging en energiegebruik functioneren steeds minder als losse systemen. Via gebouwautomatisering en meet en regeltechniek worden installaties centraal gemonitord en aangestuurd.

Daarmee verschuift de aandacht van één afzonderlijke installatie naar de prestaties van het gebouw als geheel.

Een aanpassing aan een klimaatinstallatie kan bijvoorbeeld direct invloed hebben op energiegebruik, regeltechniek en het gebouwbeheersysteem. Professionals hoeven niet ieder vakgebied volledig te beheersen, maar moeten wel begrijpen hoe hun technische keuzes andere installaties beïnvloeden.

Samenwerking tussen elektrotechniek, werktuigbouwkunde en meet en regeltechniek wordt hierdoor steeds belangrijker.

 

4. Klimaattechniek draait steeds meer om het totale binnenklimaat

Binnen klimaattechniek verschuift de aandacht van afzonderlijk verwarmen of koelen naar een comfortabel en efficiënt binnenklimaat gedurende het hele jaar.

Warmtepompen blijven hierin een belangrijke rol spelen en airconditioningsystemen worden steeds vaker ingezet voor zowel koelen als verwarmen. In 2025 waren er naar verwachting al ruim 2,2 miljoen airconditioningsystemen in Nederland.

Tegelijkertijd worden verwarming, koeling, ventilatie en regeltechniek steeds vaker als één geheel bekeken. Klimaattechniek wordt daarmee minder een verzameling losse installaties en steeds meer één geïntegreerd systeem.

 

5. EPBD IV en GACS stellen nieuwe eisen aan gebouwtechniek

Ook regelgeving heeft steeds meer invloed op de installatietechniek. Een belangrijke trend is de verdere invoering van de Europese Energy Performance of Buildings Directive, beter bekend als EPBD IV.

Vanaf 2027 worden nieuwe onderdelen verder ingevoerd rondom onder andere de energieprestatie en uitstoot van gebouwen.

Ook gebouwautomatisering krijgt een grotere rol. Sinds 1 januari 2026 moeten utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of airconditioningsysteem van meer dan 290 kW beschikken over een Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem, oftewel GACS.

Zo raakt regelgeving steeds directer aan het ontwerp, de prestaties en het beheer van technische installaties.

 

6. Prefab en AI maken technisch werk slimmer

Prefab, standaardisatie en AI kunnen helpen om de beschikbare capaciteit binnen de installatiebranche slimmer te benutten.

Bij prefab worden onderdelen of complete modules vooraf ontworpen, samengesteld en waar mogelijk getest. Daardoor verschuift een groter deel van het werk naar de voorbereiding. Goede engineering, BIM modellen en werkvoorbereiding worden hierdoor nog belangrijker.

Ook AI krijgt meer praktische toepassingen. Denk aan het doorzoeken van technische documentatie, ondersteuning bij calculaties en het analyseren van project, onderhouds- of storingsinformatie.

Technische kennis blijft daarbij onmisbaar. AI kan vooral routinematig werk verminderen en informatie sneller beschikbaar maken, waardoor professionals meer ruimte krijgen voor werkzaamheden waarbij ervaring en technisch inzicht nodig zijn.

 

7. Personeelstekort in de installatietechniek blijft groot

Alle trends komen uiteindelijk samen bij één belangrijke factor: er zijn voldoende technische professionals nodig om installaties te ontwerpen, voorbereiden, realiseren en beheren.

Volgens arbeidsmarktprognoses zijn in deze periode ongeveer 121.000 nieuwe mensen nodig in de technische installatiebranche, terwijl tegelijkertijd een uitstroom van ongeveer 118.000 mensen wordt verwacht.

Die schaarste zit niet alleen in de uitvoering. Ook werkvoorbereiders, engineers, calculators, projectleiders en professionals binnen meet en regeltechniek blijven hard nodig.

Voor jou als professional biedt dat kansen. Zeker wanneer je technische kennis combineert met inzicht in bijvoorbeeld gebouwautomatisering, BIM, energiemanagement of complexe utiliteitsprojecten.

 

Wat betekenen de trends in de installatietechniek voor jou?

De trends voor 2027 laten zien dat het vak steeds breder wordt. Installaties raken verder met elkaar verbonden, energiemanagement krijgt een grotere rol en regelgeving stelt nieuwe eisen aan gebouwen. Ook prefab, digitalisering en AI veranderen de manier waarop projecten worden voorbereid en uitgevoerd.

Specialistische kennis blijft belangrijk. Tegelijkertijd wordt het steeds waardevoller als je begrijpt hoe jouw vakgebied samenhangt met andere disciplines binnen een project.

Bij Polanski spreken we dagelijks professionals en relaties binnen de installatietechniek. Daardoor weten we welke trends er spelen, welke expertise gevraagd wordt en waar mooie carrièrekansen ontstaan.

 

Benieuwd welke stap aansluit bij jouw technische ervaring en ambities? Bekijk onze vacatures in de installatietechniek en ontdek welke mogelijkheden bij jou passen.

Deze blog is tot stand gekomen in samenwerking met Lars,  Consultant bij Polanski.