Trends in de werktuigbouwkunde voor 2027

De werktuigbouwkunde blijft in 2027 volop in ontwikkeling. Warmtepompen, nieuwe koudemiddelen en slimme klimaatsystemen veranderen de manier waarop gebouwen worden verwarmd en gekoeld. Tegelijkertijd zorgen strengere regelgeving, netcongestie en de verduurzaming van bestaande gebouwen voor nieuwe uitdagingen. Welke ontwikkelingen bepalen dit vakgebied  en wat betekenen ze voor jouw werk? We zetten de belangrijkste trends in de werktuigbouwkunde voor 2027 op een rij.

 

1. Verduurzaming van bestaande gebouwen krijgt meer aandacht

De verduurzaming van bestaande utiliteitsgebouwen blijft een belangrijk onderdeel van de werktuigbouwkunde. Kantoren, scholen en ziekenhuizen moeten hun verwarmings-, koel- en ventilatie-installaties steeds verder verbeteren.

De Europese EPBD IV speelt hierin een belangrijke rol. Vanaf 2030 moeten de slechtst presterende utiliteitsgebouwen aan strengere energieprestatie-eisen voldoen.

Daardoor groeit de behoefte om bestaande installaties te vernieuwen en efficiënter te maken. Bij renovatie betekent dit dat oude en nieuwe technieken steeds vaker samenkomen. Voor engineers, werkvoorbereiders en projectleiders vraagt dat om technische kennis én een goed beeld van wat binnen de bestaande situatie mogelijk is.

 

2. Warmtepompen, WKO en afgiftesystemen ontwikkelen zich verder

De verduurzaming van gebouwen zorgt ervoor dat traditionele verwarmingssystemen steeds vaker worden vervangen of aangevuld door elektrische alternatieven. Vooral warmtepompen in combinatie met warmte- en koudeopslag (WKO) bieden mogelijkheden in de utiliteit. Hierbij wordt warmte of koude in de bodem opgeslagen voor later gebruik.

Ook de afgiftesystemen veranderen. Lagetemperatuurverwarming (LTV), bijvoorbeeld via vloerverwarming of klimaatplafonds, werkt met lagere aanvoertemperaturen, soms rond 30 tot 35 °C. Ook hoogtemperatuurkoeling vraagt om passende afgiftesystemen. Traditionele radiatoren zijn niet altijd geschikt voor deze toepassingen.

Capaciteit, watertemperaturen en het afgiftesysteem moeten daarom vanaf het ontwerp goed op elkaar aansluiten. Dat maakt kennis van geïntegreerde klimaatinstallaties steeds waardevoller.

 

3. Nieuwe regels voor koudemiddelen veranderen de klimaattechniek

Vanaf 2027 worden de Europese regels voor koudemiddelen in verschillende nieuwe warmtepompen en airconditioningsystemen verder aangescherpt.

De herziene F-gassenverordening beperkt stapsgewijs het gebruik van synthetische koudemiddelen met een hoog broeikaseffect. Alternatieven zoals propaan en CO₂ worden daardoor belangrijker. Deze koudemiddelen stellen andere eisen aan veiligheid, installatie en onderhoud.

Engineers en servicetechnici moeten daarom goed op de hoogte blijven van de eigenschappen van nieuwe koudemiddelen en de bijbehorende regelgeving.

 

4. De vraag naar koeling in gebouwen neemt toe

Door klimaatverandering en stijgende temperaturen groeit de behoefte aan koeling. Volgens onderzoek van TNO beschikt ruim 60 procent van de Nederlandse utiliteitsgebouwen over een vorm van koeling.

Vooral in kantoren, scholen en zorginstellingen wordt een comfortabel binnenklimaat steeds belangrijker. Tegelijkertijd vraagt extra koeling om meer energie. Daarom groeit de aandacht voor efficiënte koelinstallaties, warmteterugwinning en slimme ventilatie.

Ook systemen die tegelijkertijd kunnen verwarmen en koelen krijgen aandacht, zoals vierpijpsinstallaties en VRF-systemen met warmteterugwinning. Zo worden verwarming en koeling steeds vaker als één geheel ontworpen.

 

5. Netcongestie vraagt om slimmere klimaatinstallaties

De beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet blijft een uitdaging voor de verduurzaming van gebouwen. Warmtepompen en koelmachines vragen elektrisch vermogen, terwijl dat niet altijd op ieder moment beschikbaar is.Met warmtebuffers, WKO en intelligente regeltechniek kunnen installaties hun energiegebruik beter spreiden. Bij het ontwerp van klimaatinstallaties tellen daardoor niet alleen het totale energieverbruik, maar ook de piekbelasting en het moment waarop energie nodig is.

 

6. Slim beheer en onderhoud worden belangrijker

Gebouwinstallaties worden steeds vaker uitgerust met sensoren en slimme regeltechniek. Hierdoor kunnen temperaturen, energieverbruik en installatieprestaties continu worden gemonitord.

Sinds 2026 geldt voor bepaalde grote utiliteitsgebouwen een verplichting voor gebouwautomatiserings- en controlesystemen (GACS). Vanaf 2030 wordt deze uitgebreid naar gebouwen met verwarmings- of koelsystemen van meer dan 70 kW.

Installatiedata helpen afwijkingen eerder te herkennen en onderhoud gerichter uit te voeren. Daarmee verschuift het werk van beheertechnici en servicetechnici steeds meer van storingen oplossen naar problemen voorkomen.

 

7. Watermist en blusgassen veranderen de brandbeveiliging

Ook binnen de brandbeveiliging ontwikkelen blussystemen zich verder. Watermistinstallaties gebruiken zeer fijne waterdruppels om een brand te koelen en te onderdrukken. Vergeleken met traditionele sprinklers is vaak minder bluswater nodig, al verschilt dat per toepassing.

Daarnaast groeit de aandacht voor inerte blusgassen zoals stikstof en argon. De PFAS-discussie rond bepaalde synthetische blusmiddelen, waaronder FK-5-1-12 (bekend van Novec 1230), maakt de keuze voor alternatieven actueler.

Bij de keuze voor een blussysteem blijven het brandrisico, de veiligheid van aanwezige mensen en de technische eisen van het gebouw bepalend. Dit vraagt om actuele kennis bij specialisten in sprinklertechniek en blusgasinstallaties.

 

Wat betekenen de trends in de werktuigbouwkunde in 2027 voor jou?

De trends zorgen er in 2027 voor dat de werktuigbouwkunde verder richting duurzame, slimme en geïntegreerde gebouwinstallaties. Nieuwe regelgeving en technieken veranderen de manier waarop installaties worden ontworpen, gerealiseerd en onderhouden.

Technische kennis blijft de basis. Tegelijkertijd worden systeeminzicht, samenwerking en kennis van nieuwe technieken steeds belangrijker. Dat biedt professionals kansen om zich verder te specialiseren en meer verantwoordelijkheid te pakken.

Bij Polanski spreken we dagelijks professionals en relaties binnen de werktuigbouwkunde. Daardoor weten we welke ontwikkelingen er spelen, welke kennis gevraagd wordt en waar nieuwe mogelijkheden ontstaan.